ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι, αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων, μ' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας την μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την εδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας, ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακρυά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα ονειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο,εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά ανάπηροι στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδωκόμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία. Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην δηθενικότητα των άλλων, ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας. Και η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδυα αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδακινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουιτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονται πάντα όρθια, νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές παίρνουν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών!Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα ,ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβύθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς και ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές,είναι το θεικό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής. Το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωινό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου. Φθινόπωρο 2013. Γιώργος Δ. Δημακόπουλος. Δημοσιογράφος. Icon by Serhei Vandalovskiy.

A.

B.

Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2015

Ο ΑΓΡΙΟΣ ΑΝΑΣΚΟΛΟΠΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΚΟΥ


 

Οδεύοντας προς τον τόπο του μαρτυρίου,η παράδοση φέρει τον Διάκο να μονολογεί με πίκρα ατενίζοντας την ανοιξιάτικη φύση:«Για ιδέ καιρόν που διάλεξεν ο χάρος να με πάρει.Τώρα π’ ανθίζουν τα κλαδιά και βγάν’ η γη χορτάρι».Ο Διάκος τελικά οδηγήθηκε απέναντι από την καλύβα του γερο-Μπακογιάννη στην πλατεία Λαού,εκεί που βρίσκεται σήμερα το κενοτάφιο.Πως, όμως γινόταν ο ανασκολοπισμός από τους Τούρκους;Μια λεπτομερής περιγραφή βρίσκεται στο Γαλλικό Grand Dictionnaire:«To βασανιστήριο του διοβελισμού ένα από τα φοβερότερα εφευρήματα της ανθρώπινης θηριωδίας,είναι το σούβλισμα του κατάδικου σε ξύλινο πάσσαλο.



Ξαπλώνουν το θύμα καταγής μπρούμυτα με τα πόδια πολύ ανοικτά και τα χέρια δεμένα στην ράχη.Για να ακινητοποιηθεί εντελώς και να μη διαταράσσεται η εργασία του δημίου στερεώνεται στη ράχη του μελλοθάνατου ένα σαμάρι επάνω στο οποίο κάθεται ένας από τους βοηθούς του.Ο δήμιος,αφού προετοιμάσει την είσοδο με λίπος, πιάνει το παλούκι με τα δύο του χέρια και το μπήγει όσο βαθύτερα μπορεί και ύστερα το χτυπάει με κόπανο,ώστε να εισχωρήσει πενήντα ή εξήντα εκατοστά. Ανασηκώνει τότε τον σουβλισμένο και το στερεώνει στο χώμα αφήνοντας το θύμα να ξεψυχήσει καρφωμένο.Καθώς ο δύστυχος δεν μπορεί να κρατηθεί από πουθενά το παλούκι βυθίζεται,εξαιτίας του βάρους του σώματος,όλο και πιο πολύ και τελικά βγαίνει ή από τη μασχάλη ή από το στήθος ή από το στομάχι.Κι ο θάνατος,που θα τερματίσει το αποτρόπαιο μαρτύριο αργεί.Αναφέρονται περιπτώσεις παλουκωμένων,που έζησαν τρεις ημέρες σ αυτή την θέση.Η διάρκεια του βασανισμού εξαρτάται από την σωματική διάπλαση του ατόμου και την κατεύθυνση που δίνεται στον πάσαλο.Αυτό εξηγείται εύκολα.Από έναν εκλεπτυσμό της φρικαλέας θηριωδίας τους φροντίζουν μα μην είναι αιχμηρό το παλούκι αλλά αμβλύ και κάπως στρογγυλεμένο στην άκρη.Γιατί η αιχμή θα περνούσε τα όργανα κατά την διολίσθηση του παλουκιού και θα προκαλούσε τον άμεσο θάνατο.Η στρογγυλεμένη,όμως απόληξη του πασσάλου παραμερίζει τα σπλάχνα,τα μετακινεί χωρίς να εισχωρεί στους ευαίσθητους ιστούς…παρά τους εφιαλτικούς πόνους,που προκαλεί η συμπίεση των νεύρων,η ζωή παραμένει για ορισμένο χρόνο.Γιατί είναι προφανές,ότι αν το παλούκι,αντί να ακολουθήσει τον άξονα του σώματος,εισχωρήσει λοξά δεν θα βγει από το στέρνο ή την μασχάλη, αλλά θα τρυπήσει το υπογάστριο.Κι έτσι αφού παραμείνει άθικτη η θωρακική χώρα και δεν πλήττονται βασικά όργανα η ζωή θα παραταθεί περισσότερο».Παρ’ ότι ο ανασκολοπισμός του Διάκου είναι αδιαμφισβήτητος,εν τούτοις οι πληροφορίες,που αφορούν τον τόπο και τις ώρες του μαρτυρίου του,είναι συγκεχυμένες.Η επικρατέστερη άποψη είναι,ότι ο Διάκος σουβλίστηκε στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το κενοτάφιο.Υπάρχει όμως και η άποψη,ότι μεταφέρθηκε στην Αλαμάνα κι αφού σουβλίστηκε,τον έστησαν όρθιο και τον αποτελείωσαν οι Τούρκοι με πυροβολισμούς.Κατά μία άλλη εκδοχή,«Ζων ο κατάδικος ετίθετο επί ανεστραμμένου σάγματος ύπτιος,δεμένος χείρας και πόδας, δύο ρωμαλέοι δήμιοι εκάθoντο επ’ αυτού,τρίτος εστήριζεν εις τον πρωκτόν ξύλινον οβελόν όμοιον με τας σούβλας ας μεταχειριζόμεθα δια το ψήσιμον των αρνιών του Πάσχα,και τέταρτος δια σιδηράς ή ξυλίνης σφύρας εκτύπα του οβελού το οπίσθιον,εωσούν η ακωκή εξήρχετο εκ της κεφαλής ή θατέρας των ωμοπλατών καθ’ ην τυχαίως ελάμβανεν διεύθυνσιν.Εάν ο οβελός εξήρχετο εκ της αριστεράς ωμοπλάτης,ο ούτω βασανιζόμενος απέθνησκε μετ ολίγον,εάν δε εκ της δεξιάς έζη και τρεις και τέσσερας ημέρας.Τρεις όλας ημέρας εβασανίσθη ούτως ο αείμνηστος Διάκος και ήθελεν βασανισθή έτι πλέον,εάν οίκτου δεν τω έθραυε δια σφαίρας το κρανίον εις άτακτος».Σύμφωνα πάντως με τον παππού του γιατρού Κουνούπη,ο οποίος δήλωνε αυτόπτης μάρτυρας του μαρτυρικού θανάτου του Διάκου,μετά το σούβλισμα,ο όχλος άναψε φωτιά επί της οποίας τοποθέτησαν τον κατακρεουργημένο,αλλά ζωντανό ακόμα ήρωα για να τον ψήσουν.Τότε κάποιος ονόματι Θανάσης Μάνθος,έδεσε στην άκρη ενός ξύλου ένα βρεγμένο πανί και το έφερε με τρόπο στο στόμα του Διάκου.Μόλις υγράνθηκαν τα χείλη του,ο Διάκος ξεψύχησε.Το ψήσιμο του Διάκου, το οποίο θεωρείται από μερικούς αμφισβητήσιμο,αναφέρεται και στην επίσημη έκθεση της Κρατικής Επιτροπής Αποκαταστάσεως Αγωνιστών,η οποία του απονέμει τιμητικά μετά θάνατον τον βαθμό του Στρατηγού.Οι Τούρκοι, μετά από 6 ημέρες (κατ’ άλλους 3-5),όταν η δυσωδία από το σώμα του Διάκου,αλλά κι από τα κεφάλια των άλλων αγωνιστών,που ήταν περιστοιχισμένα γύρω του,άρχισε να γίνεται αφόρητη, διέταξαν τους Λαμιώτες Κεφάλα και Φαροδήμο να ξεσουβλίζουν τον Διάκο και μαζί με τα υπόλοιπα μαρτυρικά κορμιά να τα πετάξουν.Όπως μαρτυρά ο ανηψιός του Διάκου,Κωνσταντίνος Κούστας,το σκήνωμα του ήρωα πετάχτηκε σε έναν μεγάλο σκουπιδόλακκο,βορειοδυτικά της Λαμίας,ανάμεσα στον λόφο του Αγίου Λουκά και το σημερινό στρατόπεδο της Μεραρχίας Υποστηρίξεως.Κατόπιν ρητής εντολής του πασά,το άψυχο σώμα σκεπάστηκε με κοπριές,αφ΄ ενός για να λιώσει πιο γρήγορα κι αφ’ ετέρου για να επιτείνει τον εξευτελισμό τόσο της σορού του Διάκου,όσου και της κεφαλής του Δεσπότη Σαλώνων,που είχε πεταχτεί στον ίδιο λάκκο.Το τι απέγινε η σορός του Διάκου και,που ετάφη αν ετάφη, παραμένει,εώς σήμερα ένα ερωτηματικό.Η παράδοση λέει,πως κάποιος πήγε κρυφά μετά από μερικές μέρες και ξέθαψε το σώμα.Το μετέφερε και το έθαψε κοντά σε ένα μικρό ερημοκκλήσι της Λαμίας,εκεί όπου αργότερα χτίστηκε το σπίτι του Παπαδογιώργου.Το σημείο αυτό τοποθετείται κοντά στην πλατεία Διάκου στην νότια πλευρά,προς τα σκαλιά που οδηγούν στην οδό Καρπενησίου.Το Δημοτικό Συμβούλιο της Λαμίας, με ψήφισμά του στις 10 Αυγούστου 1843 αποφάσισε και ενέκρινε δαπάνη 150 δραχμών για «…την ανακομιδή των λειψάνων του αοίδομου πρωτομάρτυρος και πρωταγωνιστού Αθανασίου Διάκου και την μεταφοράν και εναπόθεσιν αυτών περί ώραν…».Όπως αναφέρει αργότερα ο Θ. Λάσκαρης,«…το μέρος ηρευνήθη,αλλ’ ουδέν ίχνος ευρέθη».Στην Εθνική Βιβλιοθήκη, υπάρχει έγγραφο με θέμα μια αίτηση (η οποία έγινε δεκτή) προς την Κρατική Επιτροπή Αποκαταστάσεως Αγωνιστών,την οποία είχε υποβάλλει ο αγωνιστής του 1821 και πρώην διερμηνέας του Ομέρ Βρυώνη,Παναγιώτης Σκορδής.Ο Σκορδής ζητά την οικονομική βοήθεια της πολιτείας,καθώς ξόδεψε όλη του την περιουσία στον Αγώνα.Ανάμεσα στις πράξεις τις οποίες γράφει και πιστεύει,ότι θα πρέπει να εκτιμηθούν,αναφέρει και την εξαγορά έναντι 5.000 γροσίων απ’ τους Τούρκους της σορού του Αθανάσιου Διάκου,με 130 ακόμα «κεφαλάς»,καθώς και την απελευθέρωση 24 αιχμαλώτων.Το έγγραφο αυτό,αν και δεν διευκρινίζεται εδώ,που ακριβώς έθαψε ο Σκορδής τις σορούς,υποστηρίζεται από ανάλογο του συνταγματάρχη Ζαφειρόπουλου, το οποίο αναφέρει τα εξής:«Πιθανότατα ακόμη,αν ο Δήμος Λαμιέων επανέλθει επί του ψηφίσματος της 16-8-1843,μια νέα έρευνα επί του σημείου της ταφής του Διάκου,να είναι επιτυχής.Αν σκεφτούμε μάλιστα πως στην περιοχή αυτή,εκτός του σώματος του ήρωα ερρίφθησαν και τα κεφάλια 130 αγωνιστών,τότε μάλλον πρέπει να υποθέσουμε πως πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο ομαδικό τάφο».Ο βάναυσος τρόπος θανάτου του Διάκου στα χέρια των Τούρκων τρομοκράτησε αρχικά το λαό της Ρούμελης,αλλά η γενναία στάση του κοντά στις Θερμοπύλες,που θυμίζει την ηρωική άμυνα του Λεωνίδα απέναντι στους Πέρσες,τον έκανε μάρτυρα για τον απελευθερωτικό σκοπό.Ένα μνημείο στέκεται τώρα κοντά στη γέφυρα της Αλαμάνας,το σημείο της τελικής μάχης του…Στο σημείο του μαρτυρικού του θανάτου,στην οδό Καλύβα Μπακογιάννη (πλησίον της πλατείας Λαού) στην πόλη της Λαμίας,υπάρχει σήμερα ένα κενοτάφιο για να μας θυμίζει αυτόν τον μεγάλο και πραγματικό ήρωα.



Το 1886 με πρόταση του ταγματάρχου Ρούβαλη και αργότερα (1889) με ενέργειες του δημάρχου Λαμιέων,Σκληβανιώτου,κατασκευάστηκε σε ανάμνηση της τραγικής θυσίας του Αθανασίου Διάκου.Είναι ένας Γολγοθάς,δηλαδή συσσώρευση μεγάλων λίθων πού έχει στην κορυφή του μαρμάρινο σταυρό τον οποίο περιβάλλουν φύλλα δάφνης. Στην πρόσοψη του Γολγοθά υπάρχει η επιγραφή:«Ούτος ο τόπος ενθα τήν 23ην Απριλίου 1821 υπό των Τούρκων ανασκολοπισθείς εμαρτύρησε υπέρ Πίστεως και Ελευθερίας ο Αθανάσιος Διάκος»!


Αντιγραφή από το ιστολόγιο HISTORY.Τίτλος,επιμέλεια κειμένου ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.


Αθανάσιος Διάκος


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου